2 Aralık 2016 Cuma

Sanat Kuramları Wölfflin ve Panofsky


Kuram ve Çözümleme



20. yüzyılın başlarından itibaren Morelli, Riegl, Warburg, Wölfflin ve son olarak Panofsky gibi araştırmacılar Sanat Tarihi ve Sanat Eleştirisinde yeni kuram ve analizler gerçekleştirmiş, Sanat Tarihini belirli dönemlere ayırmış ve sanat tarihinin bilimsel temellerini atmışlardır. Wölfflin 1915 yılında yayınladığı “Sanat Tarihi’nin Temel Kavramları” adlı eseri ile o döneme kadar kapsamlı bir tartışmaya konu olmayan Sanat Tarihi terminolojisini esas almış ve kendisinden sonra yapılacak Sanat Tarihi araştırmalarına ışık tutacak teoriler geliştirmiştir.




HEINRICH WOLFFLIN



1864 Yılında İsviçre’nin Winterthur Kasabasında dünyaya gelen Wölfflin 1882-1886 yılları arasında Basel Üniversitesi’nde Sanat Tarihi ve Felsefe Eğitimi görmüş olup, Jacob Burckhardt’ın öğrencisidir.

1888 yılında Rönesans ve Barok, 1899 yılında Klasik Sanat adlı eserleri yayınlayan Wölfflin’in Sanat Tarihi alanında derin etkiler yaratan çalışması olan “Sanat Tarihi’nin Temel Kavramları” adlı eseri 1915 yılında yayınlamıştır. 1901-1912 yılları arasında Berlin Üniversitesinde, 1934 yılına kadar ise Münih Üniversitesinde Sanat Tarihi Profesörlüğü yapan Wölfflin 1945 yılında 81 yaşında Zürih’te vefaat etmiştir.

Wölfflin’in Sanat Tarihi’nin Temel Kavramları adlı eserinde sanatı biçim form ve kompozisyon olarak analiz edebilecek kriterler ortaya koyduğu ve sanat yapıtının diğer sanat yapıtlarına doğadan daha fazla şey borçlu olduğunu vurgular. Wölfflin bu anlayışı Rönesans ve Barok Sanatı temsil eden beş karşıtlık olgusu ile tanımlamıştır:

Rönesans ve Barok Sanat Arasındaki Farklar




ERWİN PANOFSKY




1892’de Almanya’nın Hannover kentinde doğduğu bilinen Erwin Panofsky 1926-33 yılları arasında Berlin, Münih ve Hamburg Üniversitelerinde profesör olarak görev yapmıştır. 1931-33 yılları arasında New York Üniversitesi’nde misafir profesör olarak dersler verdiği bilinen Panofsky’nin 1934 yılında ABD’ye yerleştiği ve ömrünün sonuna kadar Princeton Üniversitesi, Institute for Advanced Study’de görev yaptığı bilinmektedir.


 Başta 1939 yılında yayınlanan İkonoloji Araştırmaları (Studies in İconology) olmak üzere çok sayıda yayınlanmış eseri olan Panofsky çalışmalarında sanatı çağın insan eylemlerinin bütünü içinde ele almış ve dış görünüşlerin ötesinde, sanatın anlamsal yanıyla da ilgilenmiş, sanat yapıtının yaratılmasındaki özel yanları bulup çıkarmaya çalışmıştır.


PANOFSKY'NIN ESERLERİ

  • Idea: A Concept in Art Theory (1924)
  • Perspective as Symbolic Form (1927)
  • Studies in Iconology (1939)
  • The Life and Art of Albrecht Dürer (1943)
  • Gothic Architecture and Scholasticism (1951)
  • Early Netherlandish Painting (1953)
  • Meaning in the Visual Arts (1955)
  • Pandora's Box: the Changing Aspects of a Mythical Symbol (1956) (Dora Panofsky)
  • Renaissance and Renascences in Western Art (1960)
  • Tomb Sculpture (1964)
  • Problems in Titian, mostly iconographic (1969)




Erwın Panofsky'nin İkonografik Çözümleme Yöntemleri







BİRİNCİL DOĞAL ANLAM

Bir resimde gördüğümüz biçimleri, tanıdığımız kimi nesnelere benzetmekle, bu biçimler arasındaki Iikileri belirtmekle, yani biçimlerin hangi hareketler içinde olduklarını saptamakla elde ettiğimiz anlam olgusal anlam olarak tanımlanır. Belirli nesnelere benzetip adlandırdığımız, peşinden hangi hareketler içindebulunduğunu saptadığımız bu biçimlerin ifadesel niteliklerinin tespiti ifadesel anlamı ortaya koyar. Olgusal ve ifadesel anlam bütün olarak Doğal Anlamı oluşturur.


İKİNCİL ( DANIŞIKLI ) ANLAM

Anlaşmalı anlam bize ilk bakışta kapalı kalan ve gündelik pratik deneyimlerimizle açıklayamadığımız anlamlardır. Anlaşmalı anlama ulaşmak için yapılacak ilk iş araştırmadır. Bu araştırma eserin temsil ettiği dönem ve içeriğe bağlı olarak, Mitoslar, Tevrat, İncil, Kuran vb. Kaynaklar olabilmektedir.




İÇSEL ( ASIL ) ANLAM - İÇERİK

Panofsky’nin bir resmin algılanmasında önerdiği üç anlam evresinin
sonuncusu Asıl Anlam yada İçsel Anlam olarak ta taınmlanan İçerik safyasıdır. 

Bedrettin Cömertin aktarımı ile bir resim eserinin içeriği, başka bir değişle asıl anlamı, bir ulusun, bir dönemin, bir sınıfın, dinsel yada felsefi bir anlayışın
Bir sanatçı kişiliği tarafından nitelenmiş ve bir eserde yoğunlaşmış temel davranışını belirten temel değerlendirilmesi, Insanlığın ulaştığı düşünce ve beğeni aşamasındaki yerinin belirlenmesi, yani gerçek anlamda algılanıp, estetik bir bütünlük içinde yaşanılması, insanın öteki etkinlikleriyle uyum içinde bir ilişkiye sokulmasının sağlanması için uygulanan işleme İkonolojik yorum adı verilir.

 Söz konusu aşamaların sonunda eser algılanmış olabilecektir. 




Yorum Gönder

Ne düşünüyorsun ?

 
Sanat Tarihçi © 2017 -